Ingliz tili talaffuzini yaxshilash: qoidalar va shadowing

Ingliz tili talaffuzini yaxshilash yo‘llaridan biri — ingliz tilida ona tili sifatida so‘zlashuvchini tinglab, uning gapini ozgina kechikib takrorlash. Bu shadowing usuli deyiladi (inglizcha shadow — «soya»): siz diktorning ortidan xuddi soyadek gapirib, uning ritmi, urg‘usi va pauzalariga taqlid qilasiz. Sadada buni brauzerning o‘zida qilish mumkin: videodan bitta jumlani tinglash, ovozingizni yozib olish va asl yozuv bilan solishtirish.

Hozir sinab ko‘ring: olti so‘zli jumla

Birinchi jumlani ochish

Havola ingliz tilini o‘rganuvchilar uchun podkastdan parchani 02:20.0 da ochadi. Jumla qisqa va sekin aytiladi: «You don't need to speak fast.» Mashq «diktordan keyin» rejimida ochiladi: jumlani oxirigacha tinglang, so‘ng o‘zingiz ayting. Yozib olish avtomatik to‘xtaydi va siz uni asl yozuv bilan solishtirib tinglaysiz.

Ilova interfeysi rus tilida ochiladi, chunki uning o‘zbekcha varianti hali yo‘q. Kerakli tugmalar: «Слушать» — tinglash, «Записать» — yozib olish, «После диктора» — diktordan keyin, «Вместе с диктором» — diktor bilan birga. Mashq jumlalari ingliz tilida.

Bepul, ro‘yxatdan o‘tmasdan va pullik tariflarsiz. Yozuvlaringiz qurilmangizda qoladi.

Ingliz tili talaffuz qoidalari: o‘zbekzabonlar uchun eng muhimlari

TH tovushlari. think va three so‘zlarida jarangsiz /θ/, the va they so‘zlarida jarangli /ð/. Til uchi yuqori tishlar chetida yoki ular orasida turadi, havo tor tirqishdan chiqadi. Ularni «s», «z», «t» yoki «d» bilan almashtirmang.
W va V. very so‘zida /v/: yuqori tishlar pastki labga tegadi. we va one so‘zlarida /w/: lablar dumaloqlanadi, tishlar ularga tegmaydi. O‘zbek tilidagi «v»ning talaffuzi so‘z va shevaga qarab farqlanadi; inglizchada /w/ va /v/ni aniq farqlang.
So‘z oxiridagi jarangli undoshlar. bad va bat, leave va leaf — turli so‘zlar. So‘z oxiridagi /d/, /v/, /z/ni /t/, /f/, /s/dan farqlang; oldingi unlining davomiyligi ham muhim.
So‘z boshidagi qo‘sh undoshlar. street, stop, school oldidan unli qo‘shmang: «istrit» emas, street.
Qisqa va cho‘ziq unlilar. sit va seat, ship va sheep: unlilar faqat cho‘ziqligi bilan emas, talaffuz sifati bilan ham farqlanadi.
Yoziladi, lekin o‘qilmaydi. know so‘zida k, honest so‘zida h, answer so‘zida w aytilmaydi.
-ed qo‘shimchasi. walked so‘zida /t/, played so‘zida /d/, started so‘zida /ɪd/ eshitiladi.

Qoidalarni bilish yetarli emas: ularni haqiqiy nutqda eshitib, takrorlash kerak. Quyidagi jumlalar aynan shu tovushlar uchun tanlangan.

Shadowing usuli: qadamma-qadam

Avval jumlani tushuning. Uni ikki-uch marta tinglang va matnga qarang. Notanish so‘z bo‘lsa, gapirishdan oldin tarjimasini ko‘ring.
Takrorlang. «После диктора» rejimida «Записать» tugmasini bosing, jumlani oxirigacha tinglang va to‘liq ayting.
Solishtiring. Yozuvingizni va asl nusxani tinglang. Har urinishda bitta narsaga eʼtibor bering, masalan, so‘z oxirlariga.
Diktor bilan birga gapiring. Jumla oson bo‘lib qolganda «Вместе с диктором» rejimiga o‘ting. Juda tez bo‘lsa, 0.75× tezlikni tanlang.
Keyingi jumlaga o‘ting. Boshida bir mashg‘ulotda ikki-uch jumla yetarli. Video ovozi yozuvingizni bosib ketmasligi uchun quloqchin taqing.

Boshlash uchun har kuni o‘n daqiqa ajrating. Har kuni yangi jumla kerak bo‘lsa, kunlik chellenjni sinab ko‘ring.

Beshta jumla: qisqadan uzunga

Har bir havola Sadada videoning kerakli joyini ochadi. Keyingisiga o‘tishdan oldin jumlani to‘liq ayting va yozuvingizni tinglang:

«Not missiles, but microbes.»
Bill Gates · 0:59 · to‘rt so‘z; missiles va microbes oxiridagi -s qo‘shimchasi /z/ tarzida talaffuz qilinadi · Shu jumlani mashq qilish →

«No one was over five foot five.»
William McRaven · 2:03 · one va was so‘zlarida /w/, over va five so‘zlarida /v/: bitta jumlada ikki xil tovush · Shu jumlani mashq qilish →

«The honest answer is, I don't know.»
Angela Lee Duckworth · 4:27 · The so‘zida jarangli /ð/: til uchi yuqori tishlar chetida, bu «z» ham, «d» ham emas; honest so‘zida h o‘qilmaydi · Shu jumlani mashq qilish →

«We think visually, we think in sound, we think kinesthetically.»
Sir Ken Robinson · 13:16 · think so‘zida jarangsiz /θ/: «s» ham, «t» ham emas; We lablar dumaloqlanib boshlanadi · Shu jumlani mashq qilish →

«But that hasn't stopped me from getting stuck in slow-boiling pots, so I started studying why.»
Adam Grant · 1:29 · stopped, stuck, slow, started, studying: so‘z boshidagi qo‘sh undoshdan oldin unli qo‘shmang («istop» emas) · Shu jumlani mashq qilish →

Sada nimani ko‘rsatadi va nimani ko‘rsatmaydi

Har bir yozuvdan keyin Sada jumladagi qaysi so‘zlar tanilganini, qaysilari tanilmaganini va nutqingiz vaqt bo‘yicha diktornikiga qanchalik mos kelishini ko‘rsatadi. Sada har bir tovushni alohida baholamaydi, aksent yoki til darajasi uchun ball ham qo‘ymaydi. So‘zning tanilgani undagi har bir tovush to‘g‘ri aytilganini anglatmaydi, shuning uchun yozuvingizni asl nusxa bilan solishtiring.

Nutqni tanish brauzerda, qurilmangizning o‘zida ishlaydi, yozuvlar hech qayerga yuklanmaydi. Sada telefonda ham, kompyuterda ham ilova o‘rnatmasdan ishlaydi. YouTube videosini yuklash uchun internet, yozib olish uchun mikrofonga ruxsat kerak.

Rus tilida o‘qish qulayroqmi?

Xuddi shu usul rus tilida: шэдоуинг английского языка. Istalgan inglizcha jumlani mikrofonga aytib, qaysi so‘zlar tanilganini ko‘rish uchun: проверка произношения английского онлайн. IELTS imtihonining Speaking bo‘limiga tayyorlanyapsizmi? IELTS Speaking shadowing (ingliz tilida) sahifasida haqiqiy nutqlardan jumlalar bor; Sada IELTS ballini qo‘ymaydi.

Ko‘p beriladigan savollar

Ingliz tili talaffuzini qanday yaxshilash mumkin?

Qisqa jumlani tinglang, diktordan keyin takrorlang, o‘zingizni yozib oling va asl nusxa bilan solishtiring. Boshlash uchun har kuni o‘n daqiqa ajratib, ikki-uch jumlani mashq qiling.

Shadowing usuli nima?

Ingliz tilida ona tili sifatida so‘zlashuvchini tinglab, uning gapini ozgina kechikib takrorlash mashqi: ritm, urg‘u va pauzalarga taqlid qilasiz. Yangi boshlovchilar tayyorgarlik sifatida avval jumlani oxirigacha tinglab, keyin takrorlashi mumkin.

Sada bepulmi? Ro‘yxatdan o‘tish kerakmi?

Sada bepul, ro‘yxatdan o‘tmasdan va pullik tariflarsiz, brauzerning o‘zida ishlaydi. Yozuvlaringiz qurilmangizda qoladi.

Ilova o‘zbek tilidami?

Hozircha yo‘q: ilova interfeysi rus yoki ingliz tilida. Bu sahifadagi havolalar uni rus tilida ochadi; mashq jumlalari ingliz tilida.

Sada har bir tovushni tekshiradimi?

Yo‘q. Sada qaysi so‘zlar tanilganini va vaqt bo‘yicha moslikni ko‘rsatadi. Har bir tovushni baholash uchun o‘qituvchi kerak; yozuvingizni asl nusxa bilan solishtirib tinglang.

Mashqni boshlash