Nối âm tiếng Anh: nghe và luyện từng câu

Nối âm là khi âm cuối của một từ đọc liền sang âm đầu của từ sau, nên hai từ nghe như một: lift up thành “lif-tup”, give up thành “gi-vup”. Người Việt hay nói rời từng từ vì trong tiếng Việt, tiếng nào cũng được phát âm tách riêng, và tiếng bắt đầu bằng nguyên âm thường có một chỗ ngắt nhẹ ở đầu. Cách luyện hiệu quả là nghe câu nói thật, tìm chỗ nối, rồi ghi âm và so bản của mình với người nói.

Luyện một câu có nối âm ngay bây giờ

Mở bài luyện nối âm

Bài tập mở sẵn một câu trong bài nói của Oprah Winfrey, tại mốc 6:01: “I was stressed, and I was frustrated.” Câu có bảy từ. Nghe cụm stressed and I: giữ âm /t/ cuối stressed khi chuyển sang and, rồi nối /d/ sang I. Nghe câu, ghi âm giọng của bạn, rồi mở “So sánh” để nghe lại và so với bản gốc.

Miễn phí, không cần tài khoản, không có gói trả phí. Bản ghi âm được lưu ngay trên thiết bị của bạn.

Tám câu trích từ bài nói thật để luyện nối âm

Các câu được xếp từ ít từ đến nhiều từ; câu ngắn vẫn có thể nói nhanh. Mỗi câu mở trong Sada đúng vị trí của nó trong bài nói. Trước khi ghi âm, hãy đánh dấu các chỗ nối trên chữ (ví dụ lift‿up), rồi nghe xem người nói có nối đúng những chỗ đó không:

“Would you all like to stand up for a moment?”
Julian Treasure · 7:49 · you all: chen /w/ nhẹ; stand up: /d/ nối sang up; for a moment: nghe xem người nói có đọc /r/ của for không · Luyện câu này →

“And I’m always prepared to be amazed, and I'm never disappointed.”
Celeste Headlee · 11:09 · I’m always: /m/ nối sang always; be amazed: chen /j/ nhẹ giữa hai nguyên âm; amazed and I’m · Luyện câu này →

“face down the bullies, lift up the downtrodden, and never ever give up.”
William McRaven · 5:23 · lift up, never ever, give up: phụ âm cuối nối sang nguyên âm của từ sau · Luyện câu này →

“My contention is that creativity now is as important in education as literacy,”
Sir Ken Robinson · 3:14 · is as important in education as: sáu từ nối liền một mạch; chen /w/ nhẹ trong now is; giọng Anh-Anh · Luyện câu này →

“I worked and worked, and I got lucky, and worked, and got lucky, and worked.”
Amy Cuddy · 17:02 · worked and: /t/ nối sang and; and I: /d/ nối sang I · Luyện câu này →

“I'm a social psychologist. I study prejudice, and I teach at a competitive business school,”
Amy Cuddy · 3:44 · I’m a, teach at a: nối liền; business school: hai âm /s/ gặp nhau thường chỉ đọc thành một /s/ dài hơn · Luyện câu này →

“is that everything I thought I knew about that story turned out to be wrong.”
Malcolm Gladwell · 5:36 · thought I, turned out: phụ âm cuối nối sang nguyên âm; knew about: chen /w/ nhẹ · Luyện câu này →

“Then there's the thing of mystery in terms of imagination -- the withholding of information.”
J.J. Abrams · 9:14 · thing of, terms of imagination, withholding of information: of nối vào cả từ trước lẫn từ sau · Luyện câu này →

Vì sao người Việt hay nói rời từng từ?

Trong tiếng Việt, mỗi tiếng là một âm tiết và được đọc trọn vẹn, tách khỏi tiếng bên cạnh: “học / tiếng / Anh”. Tiếng bắt đầu bằng nguyên âm, như “ăn” hay “uống”, thường được mở đầu bằng một động tác đóng nhẹ ở cổ họng, gọi là âm tắc thanh hầu (Wikipedia: Âm vị học tiếng Việt mô tả hiện tượng này ở giọng Hà Nội), nên phụ âm của tiếng trước không chạy sang tiếng sau. Thêm vào đó, p, t, c ở cuối tiếng Việt được ngậm lại chứ không bật ra.

Khi mang thói quen này sang tiếng Anh, bạn dễ đọc lift up thành hai tiếng rời, có khi mất luôn /t/. VnExpress xếp “quên nối âm” vào sáu lỗi phát âm tiếng Anh người Việt thường mắc, và IELTS LangGo cũng đưa “không quen nối âm” vào mười lỗi phổ biến. Việc này ảnh hưởng cả khi nói lẫn khi nghe: khi nói, câu nghe rời rạc và chậm hơn người bản xứ; khi nghe, bạn khó nhận ra cả những từ quen, vì người bản xứ nói chúng liền nhau.

Bốn kiểu nối âm thường gặp

Kiểu nối	Ví dụ	Nghe gần như
Phụ âm cuối + nguyên âm đầu	lift up, give up, turned out, stand up	“lif-tup”, “gi-vup”, “turn-dout”, “stan-dup”
Nguyên âm + nguyên âm, chen /j/ nhẹ (sau âm “i”, “ây”, “ai”)	be amazed, be anything, they are	be‿(y)amazed, be‿(y)anything, they‿(y)are
Nguyên âm + nguyên âm, chen /w/ nhẹ (sau âm “u”, “âu”, “ao”)	you all, knew about, now is	you‿(w)all, knew‿(w)about, now‿(w)is
Hai phụ âm giống nhau gặp nhau	business school, some more	một âm kéo dài hơn một chút, không đọc hai lần

Cột cuối chỉ là gợi ý cách nghe, không phải phiên âm chính xác. Dấu ‿ đánh dấu chỗ nối; (y) và (w) là âm /j/ và /w/ chen vào rất nhẹ, không thành một tiếng riêng. Trong giọng Anh-Anh, chữ r cuối từ thường không đọc, nhưng khi từ sau bắt đầu bằng nguyên âm, /r/ thường xuất hiện lại để nối, như for a moment. Người bản xứ cũng không nối ở mọi chỗ: họ ngắt ở dấu phẩy, ở cuối một ý, hoặc khi muốn nhấn mạnh một từ.

Mẹo cho người Việt: chuyển âm cuối sang đầu từ sau

Người Việt quen đọc phụ âm ở đầu tiếng hơn ở cuối. Hãy tận dụng điều đó: khi một từ kết thúc bằng phụ âm và từ sau bắt đầu bằng nguyên âm, coi phụ âm ấy là âm đầu của từ sau. lift up thành “lif / tup”, turned out thành “turn / dout”. Nói chậm từng cụm như vậy, rồi nhanh dần. Cách này vừa giữ được âm cuối, vừa tạo ra chỗ nối, vì bạn không còn phải “bật” một phụ âm ở cuối tiếng.

Ngược lại, nếu bạn bỏ âm cuối thì không còn gì để nối: worked and mất /t/ sẽ thành work and. Vì vậy, hãy luyện nối âm cùng lúc với âm cuối.

Cách luyện nối âm với Sada, từng bước

Mở một câu ở trên, nghe hai, ba lần và đánh dấu chỗ các từ dính vào nhau.
Viết lại chỗ nối theo cách nghe (“lif-tup”, “gi-vup”) và nói chậm từng cụm.
Chọn tốc độ 0.75× và chế độ “Sau người nói”: nói cả câu, giữ nguyên các chỗ nối.
Chuyển sang “Cùng người nói”. Nếu bạn tách từng từ, bạn sẽ bị chậm lại so với người nói, và phần nhịp nói trong kết quả sẽ cho thấy điều đó.
Bấm “Ghi âm”, rồi mở “So sánh”. Nghe bản của bạn cạnh bản gốc và chỉ chú ý chỗ hai từ gặp nhau.

Sada làm được gì và không làm được gì

Sada cho biết những từ nào trong câu được nhận ra, từ nào bị thiếu và bạn nói nhanh hay chậm hơn người nói bao nhiêu. Sada không chấm từng âm và không cho biết bạn đã nối âm hay chưa: nếu bạn nói rời từng từ nhưng rõ ràng, các từ thường vẫn được nhận ra đầy đủ. Điều Sada cho thấy được là hệ quả: khi nói cùng lúc với người nói mà tách từng từ, bạn thường bị chậm hơn, và kết quả ghi rõ bạn chậm hơn người nói bao nhiêu giây.

Còn nối đúng hay chưa thì bạn tự kiểm tra bằng tai: nghe lại bản ghi của bạn, so với bản gốc và chú ý những chỗ hai từ gặp nhau. Muốn biết Sada kiểm tra những gì trong mỗi lần ghi, xem kiểm tra phát âm tiếng Anh miễn phí.

Ứng dụng Sada có giao diện tiếng Việt

Mọi nút luyện tập trên các trang này mở Sada bằng tiếng Việt. Bạn sẽ dùng vài nút chính: “Nghe”, “Ghi âm”, “So sánh” (nghe bản của bạn cạnh bản gốc) và “Lặp lại” (lặp lại câu); hai chế độ nói “Cùng người nói” (shadowing: nói cùng lúc) và “Sau người nói” (nghe xong rồi nói lại), cùng chế độ “Chép chính tả” (gõ lại câu vừa nghe rồi “Kiểm tra”); và tốc độ phát 0.75× để nghe chậm hơn. Trong kết quả, từ “bị thiếu” là từ Sada không nhận ra trong bản ghi của bạn. Muốn đổi ngôn ngữ, bấm vào tên ngôn ngữ ở đầu màn hình ứng dụng.

Các hướng dẫn tiếng Việt khác

Trang chủ tiếng Việt: Sada bằng tiếng Việt.

Nguồn

Lỗi “quên nối âm” của người Việt: VnExpress, “Sáu lỗi phát âm tiếng Anh người Việt thường mắc”, 22/07/2020; IELTS LangGo, “10 lỗi phát âm tiếng Anh phổ biến của người Việt và cách khắc phục”. Âm tắc thanh hầu ở đầu tiếng bắt đầu bằng nguyên âm: Wikipedia tiếng Việt, “Âm vị học tiếng Việt”. Phát âm từng từ: Cambridge Dictionary.

Câu hỏi thường gặp

Nối âm trong tiếng Anh là gì?

Là khi âm cuối của một từ đọc liền sang từ sau, nhất là khi từ sau bắt đầu bằng nguyên âm: “lift up” nghe gần như “lif-tup”, “give up” như “gi-vup”. Người bản xứ nối âm một cách tự nhiên khi nói ở tốc độ bình thường.

Vì sao người Việt khó nối âm?

Vì trong tiếng Việt, tiếng nào cũng được đọc tách riêng, tiếng bắt đầu bằng nguyên âm thường được mở đầu bằng âm tắc thanh hầu, và p, t, c ở cuối tiếng được ngậm lại. Mang thói quen đó sang tiếng Anh, câu nói bị rời ra thành từng từ.

Không nối âm thì người nghe có hiểu không?

Thường vẫn hiểu, nhưng câu nghe rời rạc và chậm hơn. Luyện nối âm còn giúp bạn nghe: bạn sẽ nhận ra những cụm mà người bản xứ nói liền, như “turned out” hay “give it up”.

Có phải lúc nào cũng nối âm không?

Không. Người nói thường ngắt ở dấu phẩy, ở cuối một ý, hoặc khi muốn nhấn mạnh một từ. Hãy bắt chước đúng chỗ người nói nối và chỗ họ ngắt, thay vì nối tất cả.

Sada có chấm nối âm không?

Không. Sada cho biết từ nào được nhận ra và nhịp nói của bạn so với người nói, nhưng không chấm từng âm hay từng chỗ nối. Nói rời từng từ thường làm bạn chậm hơn người nói, và kết quả sẽ cho thấy điều đó; phần còn lại bạn tự nghe, với bản ghi đặt cạnh bản gốc.

Luyện ngay