Shadowing tiếng Anh cho người mới bắt đầu
Shadowing tiếng Anh là cách luyện nói trong đó bạn nghe một câu tiếng Anh thật và nói theo người nói, bắt chước cả nhịp, chỗ nhấn và chỗ ngắt. Người mới bắt đầu nên chọn câu ngắn mà mình hiểu nghĩa, nghe xong rồi mới nói lại, và chỉ nói cùng lúc với người nói khi đã nói trọn câu. Với Sada, bạn luyện miễn phí với câu thật trích từ video có phụ đề, ghi âm giọng mình và nghe lại cạnh bản gốc, không cần tài khoản. Sada cho biết từ nào được nhận ra và nhịp nói của bạn, nhưng không chấm từng âm.
Bắt đầu với một câu sáu từ
Bài tập mở sẵn một câu ngắn và chậm trong một video luyện nói cho người học, tại mốc 02:20.0: “You don't need to speak fast.” Câu mở sẵn ở chế độ “Sau người nói”: bấm “Ghi âm”, bạn nghe hết câu, rồi nói lại ngay khi câu kết thúc. Sau đó mở “So sánh” để nghe giọng bạn cạnh bản gốc.
Miễn phí, không cần tài khoản, không có gói trả phí. Bản ghi âm được lưu ngay trên thiết bị của bạn.
Shadowing là gì?
Shadowing (nhiều người gọi là “nói đuổi”) nghĩa là nói theo người nói như một cái bóng: bạn nghe và nói gần như cùng lúc, chậm hơn người nói một chút. Mục tiêu không phải là học từ mới, mà là tập cho miệng quen với cách người bản xứ nói một câu: từ nào nhấn, từ nào đọc lướt, chỗ nào nối âm và chỗ nào ngắt.
Trong Sada có hai chế độ nói. “Sau người nói”: bạn nghe hết câu rồi mới nói lại, đây là cách nghe và nhắc lại. “Cùng người nói”: bạn nói cùng lúc với người nói, đây là shadowing đúng nghĩa. Người mới bắt đầu nên đi theo thứ tự đó: nhắc lại trước, shadowing sau, với cùng một câu.
Người mới bắt đầu có nên luyện shadowing không?
Có, nếu câu đủ ngắn và đủ chậm. Shadowing khó khi bạn phải vừa đoán nghĩa, vừa nhớ từ, vừa theo kịp tốc độ. Vì vậy, với người mới bắt đầu, hãy chọn câu mà bạn hiểu gần hết sau hai lần nghe. Nếu bạn nghe sót hơn một nửa số từ, câu đó đang khó hơn trình độ của bạn: chọn câu ngắn hơn, hoặc chuyển tốc độ phát sang 0.75×.
Bạn không cần đọc phiên âm IPA hay học quy tắc trước. Chỉ cần nghe kỹ, nói lại, và nghe bản ghi của mình. Khi đã quen, các trang về âm cuối và đuôi s, es, ed giúp bạn biết nên chú ý chỗ nào.
Năm câu tiếp theo, từ ngắn đến dài
Sau câu đầu tiên, luyện lần lượt năm câu dưới đây. Mỗi câu mở trong Sada đúng vị trí của nó trong bài nói. Chỉ chuyển sang câu tiếp theo khi bạn nói trọn câu mà không còn từ “bị thiếu”:
“Not missiles, but microbes.”
Bill Gates · 0:59 · bốn từ; /lz/ ở cuối missiles và /bz/ ở cuối microbes, hai âm cuối người Việt hay bỏ · Luyện câu này →
“Where did you leave my keys?”
Julian Treasure · 6:48 · sáu từ; /v/ ở cuối leave và /z/ ở cuối keys · Luyện câu này →
“I was stressed, and I was frustrated.”
Oprah Winfrey · 6:01 · /st/ ở cuối stressed và /ɪd/ ở cuối frustrated; ngắt nhẹ ở dấu phẩy · Luyện câu này →
“No one was over five foot five.”
William McRaven · 2:03 · /v/ ở cuối five (hai lần) và /t/ ở cuối foot · Luyện câu này →
“The honest answer is, I don't know.”
Angela Lee Duckworth · 4:27 · chữ h trong honest không đọc, và answer is nối thành một cụm · Luyện câu này →
Cách luyện một câu, từng bước
- Hiểu câu trước. Bấm “Nghe” hai, ba lần và đọc phụ đề. Nếu chưa hiểu nghĩa, tra từ trước khi nói.
- Nhắc lại. Chọn “Sau người nói”, bấm “Ghi âm” và nói lại cả câu, đừng dừng giữa chừng.
- So sánh. Mở “So sánh” để nghe bản của bạn cạnh bản gốc, rồi xem những từ “bị thiếu”. Người Việt hay làm rơi âm cuối và các từ ngắn như a, the, of.
- Nói cùng người nói. Khi đã nhắc lại trọn câu, chọn “Cùng người nói” và nói cùng lúc với chính câu đó. Câu nhanh quá thì dùng tốc độ 0.75×.
- Sang câu tiếp theo. Hai, ba câu mỗi ngày là đủ. Sau một tuần, nghe lại bản ghi đầu tiên và bản mới nhất.
Mười phút mỗi ngày đều đặn có ích hơn một giờ mỗi tuần. Muốn có sẵn câu cho từng ngày? Lộ trình shadowing 30 ngày bắt đầu bằng một câu chậm cho người mới và cho bạn năm câu ngắn mỗi ngày.
Những lỗi người mới hay gặp
- Chọn video quá nhanh. Phim và chương trình giải trí thường nhanh và có nhạc nền. Bắt đầu với podcast luyện nói, bài nói chậm, hoặc các câu trên trang này.
- Nói cùng lúc ngay từ đầu. Bạn sẽ chỉ kịp lẩm bẩm theo. Nhắc lại trước, rồi mới shadowing.
- Chỉ nhìn chữ. Đọc phụ đề lúc đầu là tốt, nhưng hãy thử nói câu mà không nhìn phụ đề khi đã quen.
- Không ghi âm. Khi đang nói, rất khó nghe ra lỗi của mình; đặt bản ghi cạnh bản gốc thì nghe rõ hơn nhiều.
- Luyện một câu quá lâu. Nếu sau năm lần vẫn khó, chuyển sang câu khác và quay lại sau.
Khi đã quen: luyện với video bạn chọn
Khi các câu ngắn đã dễ, hãy luyện nghe và nhắc lại với bảy câu dài dần, hoặc luyện shadowing với video YouTube bạn thích. Nếu bạn muốn luyện nghe kỹ từng từ trước khi nói, xem shadowing hay chép chính tả. Danh sách video cho người mới (podcast chậm và bài nói rõ ràng) có ở trang tiếng Anh dành cho người mới bắt đầu. Luyện cùng con nhỏ? Xem shadowing tiếng Anh cho bé, với câu hoạt hình ngắn từ Sesame Street.
Sada làm được gì và không làm được gì
Sada cho biết những từ nào trong câu được nhận ra, từ nào bị thiếu và nhịp nói của bạn nhanh hay chậm hơn người nói bao nhiêu. Sada không chấm từng âm. Nếu bỏ âm cuối làm từ biến thành một từ khác, chẳng hạn minutes thành minute, từ đó có thể hiện là bị thiếu. Nhưng bộ nhận diện giọng nói thường đoán đúng từ nhờ ngữ cảnh, nên một từ được nhận ra không có nghĩa âm cuối của nó đã đúng.
Vì vậy, hãy tự kiểm tra bằng tai: nghe lại bản ghi của bạn, so với bản gốc và chỉ chú ý phần cuối của mỗi từ. Nếu bạn cần một công cụ chấm đến từng âm, ELSA Speak làm việc đó (có dùng thử, sau đó trả phí); còn nhờ giáo viên nghe bạn nói vẫn là cách kiểm tra chắc chắn nhất. Xem so sánh Sada với Parroto, Daily Dictation và ELSA Speak.
Ứng dụng Sada có giao diện tiếng Việt
Mọi nút luyện tập trên các trang này mở Sada bằng tiếng Việt. Bạn sẽ dùng vài nút chính: “Nghe”, “Ghi âm”, “So sánh” (nghe bản của bạn cạnh bản gốc) và “Lặp lại” (lặp lại câu); hai chế độ nói “Cùng người nói” (shadowing: nói cùng lúc) và “Sau người nói” (nghe xong rồi nói lại), cùng chế độ “Chép chính tả” (gõ lại câu vừa nghe rồi “Kiểm tra”); và tốc độ phát 0.75× để nghe chậm hơn. Trong kết quả, từ “bị thiếu” là từ Sada không nhận ra trong bản ghi của bạn. Muốn đổi ngôn ngữ, bấm vào tên ngôn ngữ ở đầu màn hình ứng dụng.
Các hướng dẫn tiếng Việt khác
Trang chủ tiếng Việt: Sada bằng tiếng Việt.
Câu hỏi thường gặp
Shadowing tiếng Anh là gì?
Là cách luyện nói trong đó bạn nghe một câu tiếng Anh thật và nói theo người nói, gần như cùng lúc, bắt chước nhịp, chỗ nhấn và chỗ ngắt. Với người mới bắt đầu, nên nghe xong rồi mới nói lại trước khi nói cùng lúc.
Người mới bắt đầu có luyện shadowing được không?
Được, nếu bạn chọn câu ngắn, chậm và hiểu nghĩa. Nếu bạn nghe sót hơn một nửa số từ, câu đó còn quá khó: chọn câu ngắn hơn hoặc nghe ở tốc độ 0.75×.
Mỗi ngày nên luyện shadowing bao lâu?
Khoảng mười phút mỗi ngày là đủ để bắt đầu: hai, ba câu, mỗi câu ghi âm đến khi không còn từ bị thiếu.
Có nên nhìn phụ đề khi shadowing không?
Lúc đầu thì có. Khi đã nói trọn câu, hãy thử nói mà không nhìn phụ đề.
Luyện shadowing với Sada có mất phí không?
Không. Sada miễn phí, không cần tài khoản, không có gói trả phí, và chạy trên trình duyệt cả điện thoại lẫn máy tính. Bản ghi âm ở lại trên thiết bị của bạn.
Ngày mai luyện tiếp nhé? Mỗi ngày nhận một câu ngắn, ghi âm chỉ với một chạm.
You don't need to speak fast.
Một câu chậm để bắt đầu: nghe cách “don’t need to” được nói liền nhau, rồi nói lại đúng nhịp của người nói.
Miễn phí · Mỗi ngày một email · Hủy đăng ký bất cứ lúc nào. Xác nhận email để bắt đầu. Chúng tôi chỉ lưu email, ngôn ngữ, múi giờ của bạn và nơi bạn đăng ký.