Sada
Tiếng Việt
Luyện ngay

Cập nhật ngày

Phát âm s và sh trong tiếng Anh: âm /s/ và âm /ʃ/

Trong tiếng Anh, see (nhìn) và she (cô ấy), sip (nhấp) và ship (con tàu) chỉ khác nhau ở âm đầu: /s/ và /ʃ/. Chữ quốc ngữ không có chữ nào cho âm /ʃ/, nên người Việt hay nói she thành “xi”; còn ai quen đọc chữ “s” tiếng Việt cong lưỡi thì lại nói see gần như she. Dưới đây là cách đặt lưỡi và môi cho từng âm, mười cặp từ để tự kiểm tra và 6 câu trong bài nói thật để bạn nghe, nói lại và so sánh.

Luyện một câu có cả s và sh ngay bây giờ

Mở bài luyện s và sh

Bài tập mở câu “All right, I want to see a show of hands:” của Celeste Headlee ở chế độ “Sau người nói”: see và show đứng liền nhau, một từ /s/, một từ /ʃ/. Bấm “Nghe”, rồi “Ghi âm” và nói lại câu khi người nói dừng. Sau đó mở “So sánh” để nghe bản gốc và bản của bạn liền nhau.

Miễn phí, không cần tài khoản, không có gói trả phí. Bản ghi âm được lưu ngay trên thiết bị của bạn.

Vì sao người Việt nhầm s và sh?

Trong tiếng Việt, âm /s/ được viết bằng chữ “x” (xe, xin), và ở miền Bắc chữ “s” cũng đọc như “x”. Âm /ʃ/ của tiếng Anh thì không có chữ nào trong chữ quốc ngữ. Vì vậy, khi gặp she, show, sure, nhiều người đọc bằng âm “x” quen thuộc, và she nghe thành see.

Ngược lại, ở miền Nam và khi đọc cẩn thận, chữ “s” tiếng Việt được đọc cong lưỡi, nghe gần với “sh”. Người quen đọc như vậy dễ nói see, sell, sorry với âm gần như “sh”. Cả hai hướng đều đổi từ: sip thành ship, seat thành sheet.

Nói từng âm như thế nào

  • Âm /s/ (see, sell): đầu lưỡi gần lợi ngay sau răng cửa trên, môi dẹt hoặc hơi cười, hơi thoát ra mảnh như tiếng rắn “xììì”. Giống chữ “x” tiếng Việt.
  • Âm /ʃ/ (she, show): lưỡi lùi ra sau một chút, thân lưỡi nâng lên, môi tròn và đưa ra trước, hơi thoát ra dày hơn, như tiếng “suỵt” khi bảo người khác im lặng.
  • Mẹo môi: nhìn gương. Với /s/ môi dẹt, với /ʃ/ môi tròn và chu ra. Chỉ đổi môi thôi cũng đã làm hai âm khác nhau rõ.
  • Mẹo nối: kéo dài “xxx”, rồi vừa kéo vừa lùi lưỡi và tròn môi: âm sẽ trượt thành “shhh”. Làm ngược lại để tìm lại /s/.
  • Tự kiểm tra: ghi âm một cặp từ ở bảng dưới. Nếu nghe lại mà không phân biệt được từ nào là từ nào, người nghe cũng vậy.

Âm /ʃ/ không chỉ viết là sh: còn có sure, sugar, -tion trong nation, -ssion trong session, -cial trong special. Ở cuối từ, như fish, wash, finish, đừng bỏ âm này: đây cũng là một âm cuối người Việt hay nuốt.

Mười cặp từ chỉ khác nhau ở s và sh

Đọc to từng dòng, chậm rồi nhanh. Hai từ trong một dòng phải nghe khác nhau:

/s//ʃ/
seeshe
sipship
sellshell
sortshort
saveshave
seatsheet
sockshock
sueshoe
massmash
leaseleash

Hai dòng cuối là âm ở cuối từ: mass và mash, lease và leash. Giữ âm cuối đủ lâu để người nghe kịp nhận ra.

6 câu có cả s và sh trong bài nói thật

Mỗi câu mở trong Sada đúng vị trí của nó trong bài nói, ở chế độ “Sau người nói”. Mỗi câu có cả /s/ và /ʃ/, nên bạn luyện chuyển qua lại giữa hai âm ngay trong một hơi.

“All right, I want to see a show of hands:”

Nghĩa: Được rồi, tôi muốn xem ai giơ tay:

Celeste Headlee · 0:12 · Luyện câu này →

Nghe: see bắt đầu bằng /s/, show bắt đầu bằng /ʃ/: hai từ liền nhau, hai âm khác nhau.

“I sat down, and she said, "God, you look like hell."”

Nghĩa: Tôi ngồi xuống, và cô ấy nói: “Trời ơi, trông bạn tệ quá.”

Brené Brown · 0:38 · Luyện câu này →

Nghe: sat, she, said: /s/, rồi /ʃ/, rồi lại /s/. Môi tròn ở she, môi dẹt ở said.

“And she said, "What's going on?"”

Nghĩa: Và cô ấy hỏi: “Có chuyện gì vậy?”

Brené Brown · 0:46 · Luyện câu này →

Nghe: she said: chuyển từ /ʃ/ sang /s/ chỉ bằng cách đưa lưỡi ra trước và thả môi.

“And they said, "Sure, you can come.”

Nghĩa: Và họ trả lời: “Được chứ, bạn cứ đến.

Derek Sivers · 0:16 · Luyện câu này →

Nghe: sure viết bằng chữ s nhưng đọc /ʃ/, như sugar. Ngay trước đó, said là /s/.

“Sorry, Sharon. Here you go.”

Nghĩa: Xin lỗi chị Sharon. Ảnh đây này.

Bill Gates · 0:34 · Luyện câu này →

Nghe: Sorry với /s/ và Sharon với /ʃ/: hai tiếng đầu câu, nghe như một cặp từ tối thiểu.

“I wrote, "I know this is what happened," and what I should have said is”

Nghĩa: Tôi đã viết: “Tôi biết đây là điều đã xảy ra”, và điều lẽ ra tôi nên nói là

Malcolm Gladwell · 12:31 · Luyện câu này →

Nghe: should là /ʃ/, said là /s/; should have được nói lướt thành gần như “should’ve”.

Năm phút mỗi ngày cho s và sh

  1. 1 phút: mẹo nối: “xxx” trượt thành “shhh” rồi trở lại, năm lần, nhìn môi trong gương.
  2. 1 phút: đọc to mười cặp từ ở trên, mỗi cặp hai lần: môi dẹt với /s/, môi tròn với /ʃ/.
  3. 3 phút: một câu ở trên. Nghe hai lần, chọn 0.75× nếu cần, ghi âm, mở “So sánh” và chỉ nghe các từ có s và sh.

Âm /s/ còn hay đứng trước một phụ âm khác, như st, sk, str: xem cụm phụ âm tiếng Anh. Muốn nói thử một câu bất kỳ của bạn, dùng kiểm tra phát âm tiếng Anh.

Sada làm được gì và không làm được gì

Sau mỗi lần ghi âm, Sada cho biết từ nào được nhận ra, từ nào “bị thiếu” và nhịp nói của bạn so với người nói. Sada không chấm từng âm. Khi bạn nói she gần như see, bộ nhận diện giọng nói thường vẫn đoán ra she nhờ ngữ cảnh, nên một từ được nhận ra chưa có nghĩa âm của bạn đã đúng. Hãy dựa vào tai: nghe bản ghi của bạn cạnh bản gốc, chỉ chú ý âm đầu của các từ có s và sh.

Ứng dụng Sada có giao diện tiếng Việt

Mọi nút luyện tập trên các trang này mở Sada bằng tiếng Việt. Bạn sẽ dùng vài nút chính: “Nghe”, “Ghi âm”, “So sánh” (nghe bản của bạn cạnh bản gốc) và “Lặp lại” (lặp lại câu); hai chế độ nói “Cùng người nói” (shadowing: nói cùng lúc) và “Sau người nói” (nghe xong rồi nói lại), cùng chế độ “Chép chính tả” (gõ lại câu vừa nghe rồi “Kiểm tra”); và tốc độ phát 0.75× để nghe chậm hơn. Trong kết quả, từ “bị thiếu” là từ Sada không nhận ra trong bản ghi của bạn. Muốn đổi ngôn ngữ, bấm vào tên ngôn ngữ ở đầu màn hình ứng dụng.

Các hướng dẫn tiếng Việt khác

Trang chủ tiếng Việt: Sada bằng tiếng Việt.

Nguồn

Cách đọc từng từ: Cambridge Dictionary. Thêm cặp từ, mỗi cặp với hai câu thật, bằng tiếng Anh: minimal pairs practice. Các câu luyện là câu trong phụ đề của các bài nói, đã được đối chiếu với thời điểm trong video.

Câu hỏi thường gặp

Âm s và sh trong tiếng Anh khác nhau thế nào?

Cả hai đều là âm gió, không rung cổ họng. Với /s/ (see, sell) đầu lưỡi ở gần lợi sau răng cửa trên và môi dẹt. Với /ʃ/ (she, shell) lưỡi lùi ra sau, môi tròn và chu ra, hơi thoát ra dày hơn, như tiếng “suỵt”.

Vì sao tôi nói see và she giống nhau?

Vì chữ quốc ngữ không có chữ nào cho âm /ʃ/, nên nhiều người đọc sh bằng âm “x”. Ai quen đọc chữ “s” tiếng Việt cong lưỡi thì lại hay nói see gần như she. Hãy luyện theo cặp, nhìn môi trong gương, rồi ghi âm để tự nghe lại.

Những chữ nào đọc là /ʃ/?

Thường là sh (she, show, fish), nhưng cũng có sure và sugar, -tion (nation), -ssion (session), -cial (special). Hãy nghe từ điển có âm thanh khi gặp từ mới.

Sada có chấm âm s và sh của tôi không?

Không. Sada cho biết từ nào được nhận ra và nhịp nói của bạn so với người nói, nhưng không chấm từng âm, và thường vẫn đoán đúng she dù bạn nói gần như see. Hãy nghe lại bản ghi cạnh bản gốc.

Luyện ngay

Luyện ngay