Phát âm r và l trong tiếng Anh: âm /r/ và âm /l/
Trong tiếng Anh, right (đúng) và light (ánh sáng), rice (gạo) và lice (chấy) chỉ khác nhau ở âm đầu: /r/ và /l/. Ở nhiều vùng miền Bắc, chữ “r” tiếng Việt được đọc như “d” hay “gi”, nên right dễ thành “zai”; còn ai quen lẫn “l” với “n” thì nói light gần như night. Dưới đây là cách đặt lưỡi cho từng âm, mười cặp từ để tự kiểm tra và 6 câu trong bài nói thật để bạn nghe, nói lại và so sánh.
Luyện một câu có cả r và l ngay bây giờ
Bài tập mở câu “Wait a minute. Let me get it in the right order here.” của Denzel Washington ở chế độ “Sau người nói”: Let mở bằng /l/, right mở bằng /r/. Bấm “Nghe”, rồi “Ghi âm” và nói lại câu khi người nói dừng. Sau đó mở “So sánh” để nghe bản gốc và bản của bạn liền nhau.
Miễn phí, không cần tài khoản, không có gói trả phí. Bản ghi âm được lưu ngay trên thiết bị của bạn.
Vì sao người Việt nhầm r và l?
Ở nhiều vùng miền Bắc, chữ “r” trong “rồi”, “ra” được đọc giống “d” và “gi”, tức là âm /z/ có rung. Khi gặp right, really, ride, người quen đọc như vậy sẽ nói bằng âm “z”, và người nghe không nhận ra âm /r/ của tiếng Anh, vốn không rung và không có tiếng xì.
Âm /l/ thì tiếng Việt có, nhưng ở một số vùng “l” và “n” bị lẫn, nên light có thể thành night, low thành no. Còn ở cuối từ, tiếng Việt không có âm “l” nào, nên feel, school, global hay bị bỏ mất âm cuối hoặc đọc thành “u”.
Nói từng âm như thế nào
- Âm /r/ (right, red): cong đầu lưỡi lên và lùi ra sau một chút, nhưng không chạm vào đâu. Môi hơi tròn và đưa ra trước. Không rung lưỡi, không có tiếng “z”.
- Âm /l/ (light, let): đầu lưỡi chạm vào lợi ngay sau răng cửa trên, hơi đi ra hai bên lưỡi. Mũi không rung, khác với “n”.
- Mẹo chạm hay không chạm: nói chậm “lllaaa”, rồi giữ nguyên miệng nhưng nhấc đầu lưỡi khỏi lợi và tròn môi: âm sẽ thành “rrraaa”. Làm qua lại năm lần.
- Mẹo cho l và n: bịt mũi rồi nói light. Nếu vẫn nói được, đó là /l/; nếu âm bị nghẹt, bạn đang nói /n/.
- Âm /l/ cuối từ (feel, school, all): giữ đầu lưỡi chạm lợi ở cuối từ, đừng thả thành “u”.
/r/ và /l/ còn hay đứng sau một phụ âm khác: play, glass, from, great. Nói liền hai phụ âm, đừng chèn “ơ” vào giữa: xem cụm phụ âm tiếng Anh.
Mười cặp từ chỉ khác nhau ở r và l
Đọc to từng dòng, chậm rồi nhanh. Hai từ trong một dòng phải nghe khác nhau:
| /r/ | /l/ |
|---|---|
| right | light |
| rice | lice |
| road | load |
| red | led |
| rock | lock |
| read | lead |
| pray | play |
| fry | fly |
| grass | glass |
| crowd | cloud |
Bốn dòng cuối là âm đứng sau một phụ âm: pray và play, grass và glass. Ở đây lỗi hay gặp không phải là nhầm âm, mà là chèn “ơ”: “pơ-lây”.
6 câu có cả r và l trong bài nói thật
Mỗi câu mở trong Sada đúng vị trí của nó trong bài nói, ở chế độ “Sau người nói”. Mỗi câu có cả /r/ và /l/, nên bạn luyện chuyển giữa lưỡi chạm và lưỡi không chạm ngay trong một hơi.
“Wait a minute. Let me get it in the right order here.”
Nghĩa: Khoan đã. Để tôi kể cho đúng thứ tự.
Denzel Washington · 0:33 · Luyện câu này →
Nghe: Let bắt đầu bằng /l/, đầu lưỡi chạm lợi; right bắt đầu bằng /r/, lưỡi không chạm vào đâu và môi hơi tròn.
“I loved the job, I really did.”
Nghĩa: Tôi rất thích công việc đó, thật sự là vậy.
Terri Trespicio · 0:27 · Luyện câu này →
Nghe: loved mở bằng /l/; really có cả hai âm: /r/ ở đầu, /l/ ở giữa. Đừng để /r/ thành “d”.
“It's a short plane ride from Los Angeles to America.”
Nghĩa: Từ Los Angeles đến nước Mỹ chỉ là một chuyến bay ngắn.
Sir Ken Robinson · 0:32 · Luyện câu này →
Nghe: plane là cụm /pl/, ride là /r/, from là cụm /fr/, Los là /l/: đừng chèn “ơ” vào giữa p và l.
“Today the greatest risk of global catastrophe doesn't look like this.”
Nghĩa: Ngày nay, nguy cơ thảm họa toàn cầu lớn nhất không trông như thế này.
Bill Gates · 0:37 · Luyện câu này →
Nghe: greatest (/gr/) và risk (/r/), rồi global, look, like (/l/). Chữ l cuối của global vẫn phải có.
“A little over 20 years ago, I did something that I regret,”
Nghĩa: Cách đây hơn 20 năm một chút, tôi đã làm một việc mà tôi hối tiếc,
Dan Pink · 0:15 · Luyện câu này →
Nghe: little có /l/ ở đầu và /l/ ở cuối; regret mở bằng /r/ rồi đến cụm /gr/.
“My name is Mel Robbins, and for the last seventeen years,”
Nghĩa: Tôi tên là Mel Robbins, và trong mười bảy năm qua,
Mel Robbins · 0:23 · Luyện câu này →
Nghe: Mel kết thúc bằng /l/, ngay sau đó Robbins mở bằng /r/: chuyển từ lưỡi chạm sang lưỡi không chạm; rồi /l/ trong last.
Năm phút mỗi ngày cho r và l
- 1 phút: mẹo chạm hay không chạm: “lllaaa” thành “rrraaa” rồi trở lại, năm lần, nhìn môi trong gương.
- 1 phút: đọc to mười cặp từ ở trên, mỗi cặp hai lần: lưỡi chạm với /l/, lưỡi không chạm với /r/.
- 3 phút: một câu ở trên. Nghe hai lần, chọn 0.75× nếu cần, ghi âm, mở “So sánh” và chỉ nghe các từ có r và l.
Âm /l/ ở cuối từ cũng là một âm cuối người Việt hay nuốt. Muốn nói thử một câu bất kỳ của bạn, dùng kiểm tra phát âm tiếng Anh.
Sada làm được gì và không làm được gì
Sau mỗi lần ghi âm, Sada cho biết từ nào được nhận ra, từ nào “bị thiếu” và nhịp nói của bạn so với người nói. Sada không chấm từng âm. Khi bạn nói right gần như “zai”, bộ nhận diện giọng nói thường vẫn đoán ra right nhờ ngữ cảnh, nên một từ được nhận ra chưa có nghĩa âm của bạn đã đúng. Hãy dựa vào tai: nghe bản ghi của bạn cạnh bản gốc, chỉ chú ý các từ có r và l.
Ứng dụng Sada có giao diện tiếng Việt
Mọi nút luyện tập trên các trang này mở Sada bằng tiếng Việt. Bạn sẽ dùng vài nút chính: “Nghe”, “Ghi âm”, “So sánh” (nghe bản của bạn cạnh bản gốc) và “Lặp lại” (lặp lại câu); hai chế độ nói “Cùng người nói” (shadowing: nói cùng lúc) và “Sau người nói” (nghe xong rồi nói lại), cùng chế độ “Chép chính tả” (gõ lại câu vừa nghe rồi “Kiểm tra”); và tốc độ phát 0.75× để nghe chậm hơn. Trong kết quả, từ “bị thiếu” là từ Sada không nhận ra trong bản ghi của bạn. Muốn đổi ngôn ngữ, bấm vào tên ngôn ngữ ở đầu màn hình ứng dụng.
Các hướng dẫn tiếng Việt khác
Trang chủ tiếng Việt: Sada bằng tiếng Việt.
Nguồn
Cách đọc từng từ: Cambridge Dictionary. Thêm cặp từ, mỗi cặp với hai câu thật, bằng tiếng Anh: minimal pairs practice. Các câu luyện là câu trong phụ đề của các bài nói, đã được đối chiếu với thời điểm trong video.
Câu hỏi thường gặp
Âm r và l trong tiếng Anh khác nhau thế nào?
Với /l/ (light, let), đầu lưỡi chạm vào lợi sau răng cửa trên. Với /r/ (right, red), đầu lưỡi cong lên nhưng không chạm vào đâu, môi hơi tròn. Âm /r/ tiếng Anh không rung lưỡi và không có tiếng “z”.
Vì sao tôi đọc right thành “zai”?
Vì ở nhiều vùng miền Bắc, chữ “r” tiếng Việt được đọc như “d” hay “gi”, tức là âm /z/. Hãy bỏ tiếng xì: cong lưỡi lên mà không chạm, tròn môi, rồi ghi âm để tự nghe lại.
Làm sao để không nói light thành night?
Âm /l/ đi qua miệng, âm /n/ đi qua mũi. Bịt mũi và nói light: nếu vẫn nói được rõ là bạn đã nói /l/. Luyện theo cặp light và night, low và no.
Sada có chấm âm r và l của tôi không?
Không. Sada cho biết từ nào được nhận ra và nhịp nói của bạn so với người nói, nhưng không chấm từng âm, và thường vẫn đoán đúng right dù bạn nói gần như “zai”. Hãy nghe lại bản ghi cạnh bản gốc.
Ngày mai luyện tiếp nhé? Mỗi ngày nhận một câu ngắn, ghi âm chỉ với một chạm.
You don't need to speak fast.
Một câu chậm để bắt đầu: nghe cách “don’t need to” được nói liền nhau, rồi nói lại đúng nhịp của người nói.
Miễn phí · Mỗi ngày một email · Hủy đăng ký bất cứ lúc nào. Xác nhận email để bắt đầu. Chúng tôi chỉ lưu email, ngôn ngữ, múi giờ của bạn và nơi bạn đăng ký.