Cách phát âm p và b trong tiếng Anh
Âm p và b trong tiếng Anh đều được tạo bằng hai môi: khép môi lại rồi mở ra. Khác nhau ở hai điểm: b có rung ở cổ họng, p thì không, và p ở đầu một âm tiết được nhấn có kèm một luồng hơi nhỏ bật ra. Người Việt hay đọc p đầu từ như chữ “b” tiếng Việt, nên pair nghe thành bear. Dưới đây là cách tạo hai âm, mẹo tự kiểm tra bằng tờ giấy, các cặp từ dễ nhầm và 5 câu trong bài nói thật để bạn nghe, nói lại và so sánh.
Luyện một câu có âm p ngay bây giờ
Bài tập mở câu “Anybody go shopping and put on a pair of pants this week?” của Ivan Joseph ở chế độ “Sau người nói”: trong câu có bốn từ chứa p và một từ chứa b. Bấm “Nghe”, rồi “Ghi âm” và nói lại câu khi người nói dừng. Sau đó mở “So sánh” để nghe bản gốc và bản của bạn liền nhau.
Miễn phí, không cần tài khoản, không có gói trả phí. Bản ghi âm được lưu ngay trên thiết bị của bạn.
Vì sao người Việt hay đọc p thành b?
Trong tiếng Việt, gần như không có từ thuần Việt nào bắt đầu bằng âm “p”; chữ p đứng đầu chỉ gặp trong vài từ mượn như “pin”. Còn khi đứng cuối, như trong “đẹp” hay “họp”, môi khép lại và giữ đó, không bật hơi ra. Chữ “b” tiếng Việt thì luôn có rung. Vì vậy, gặp p ở đầu một từ tiếng Anh, miệng ta dễ dùng âm quen nhất là “b”: pencil thành “ben-xồ”, paper thành “bây-bơ”.
Ở cuối từ thì ngược lại: tiếng Việt không có âm “b” cuối, nên cab hay bị đọc thành cap, và robe thành rope. Đây là cùng một thói quen với lỗi bỏ âm cuối: âm cuối có mặt nhưng bị đổi. Những cặp từ chỉ khác nhau ở nguyên âm, như sit và seat, có ở nguyên âm ngắn và dài.
Tạo âm p và b như thế nào
- Rung hay không rung: đặt mấy ngón tay lên cổ họng, nói “ba” rồi nói “pa”. Với b bạn thấy cổ rung; với p thì không. Đây là điểm khác nhau chính, giống như hai âm th: th vô thanh và th hữu thanh.
- Luồng hơi bật ra: khi p đứng đầu một âm tiết được nhấn, như trong pair, put, pencil, có một luồng hơi nhỏ đi theo. Cầm một tờ giấy trước miệng và nói pair: tờ giấy động. Nói bear: tờ giấy gần như đứng yên.
- Sau s: trong space hay spend, p không bật hơi. Ở đây chỉ cần giữ cổ họng không rung là đủ.
- Ở cuối từ: p cuối như trong up hay cap có thể ngậm lại gần giống “p” tiếng Việt. Còn b cuối như trong cab phải giữ rung, và nguyên âm trước nó dài hơn một chút so với trước p.
Đọc sai p hoặc b, người nghe nghe thành từ khác
Đọc to từng dòng, từ có p trước. Nếu hai từ trong một dòng nghe giống nhau khi bạn nói, hãy làm lại mẹo tờ giấy và mẹo tay đặt lên cổ:
| Với P | Với B |
|---|---|
| pair | bear |
| pan | ban |
| pea | bee |
| pie | buy |
| pull | bull |
| pack | back |
| cap | cab |
| rope | robe |
Hai dòng cuối, cap / cab và rope / robe, là chỗ âm cuối đổi nghĩa của từ: giữ rung cho b cuối.
5 câu có âm p và b trong bài nói thật
Mỗi câu mở trong Sada đúng vị trí của nó trong bài nói, ở chế độ “Sau người nói”. Trước khi ghi âm, tìm mọi chữ p và b trong câu, rồi nghe kỹ người nói đọc chúng thế nào.
“Anybody go shopping and put on a pair of pants this week?”
Nghĩa: Tuần này có ai đi mua sắm và mặc thử một chiếc quần không?
Ivan Joseph · 4:37 · Luyện câu này →
Nghe: p trong shopping, put, pair, pants, b trong anybody. Ba chữ p đứng đầu từ: nghe tiếng hơi bật ra.
“He doesn't have a piece of paper, or a pencil, or a tape recorder.”
Nghĩa: Ông ấy không có tờ giấy nào, cũng không có bút chì hay máy ghi âm.
Elizabeth Gilbert · 13:14 · Luyện câu này →
Nghe: p ở đầu và giữa từ: piece, paper, pencil, tape. Không phải “bít”, “ben-xồ”.
“But, practice, practice, practice, and do not accept failure.”
Nghĩa: Nhưng hãy luyện tập, luyện tập, luyện tập, và đừng chấp nhận thất bại.
Ivan Joseph · 4:14 · Luyện câu này →
Nghe: b trong but, rồi p ba lần trong practice và một lần trong accept.
“I found a piece of cardboard and taped it up over the opening,”
Nghĩa: Tôi tìm được một miếng bìa cứng và dán băng dính bịt chỗ hở lại,
Daniel Levitin · 1:17 · Luyện câu này →
Nghe: p và b trong cùng một câu: piece, cardboard, taped, up, opening. Giữ b có rung, p không rung.
“So you make yourself big, you stretch out, you take up space, you're basically opening up.”
Nghĩa: Vậy là bạn làm cho mình to ra, duỗi người ra, chiếm thêm chỗ, về cơ bản là bạn đang mở rộng mình ra.
Amy Cuddy · 4:08 · Luyện câu này →
Nghe: một câu dài hơn: b trong big, basically, p trong up, space, opening. Sau s, như trong space, p không bật hơi.
Năm phút mỗi ngày cho p và b
- 1 phút: tay đặt lên cổ, nói “pa” rồi “ba” năm lần; rồi cầm tờ giấy trước miệng và nói pair, put, pencil đến khi tờ giấy động.
- 1 phút: đọc to bốn cặp trong bảng, chậm, rồi nhanh hơn.
- 3 phút: một câu ở trên. Nghe hai lần, chọn 0.75× nếu cần, ghi âm, mở “So sánh” và chỉ nghe các từ có p và b.
Cũng như /p/ và /b/, hai âm /r/ và /l/ chỉ khác nhau ở một chi tiết của lưỡi, và đổi âm là đổi từ: right và light. Xem phát âm r và l.
Muốn luyện thêm các thói quen khác của giọng Việt, xem luyện giọng tiếng Anh; muốn nói thử một câu bất kỳ của bạn, dùng kiểm tra phát âm tiếng Anh.
Sada làm được gì và không làm được gì
Sau mỗi lần ghi âm, Sada cho biết từ nào được nhận ra, từ nào “bị thiếu” và nhịp nói của bạn so với người nói. Sada không chấm từng âm. Khi lỗi biến từ này thành từ khác (pair thành bear), từ đó có thể hiện là bị thiếu. Nhưng với pencil đọc bằng b, không có từ nào khác như thế, nên bộ nhận diện giọng nói thường vẫn đoán đúng từ nhờ ngữ cảnh: một từ được nhận ra chưa có nghĩa âm p của bạn đã đúng. Hãy tự nghe bản ghi cạnh bản gốc, hoặc nhờ giáo viên nghe bạn nói.
Ứng dụng Sada có giao diện tiếng Việt
Mọi nút luyện tập trên các trang này mở Sada bằng tiếng Việt. Bạn sẽ dùng vài nút chính: “Nghe”, “Ghi âm”, “So sánh” (nghe bản của bạn cạnh bản gốc) và “Lặp lại” (lặp lại câu); hai chế độ nói “Cùng người nói” (shadowing: nói cùng lúc) và “Sau người nói” (nghe xong rồi nói lại), cùng chế độ “Chép chính tả” (gõ lại câu vừa nghe rồi “Kiểm tra”); và tốc độ phát 0.75× để nghe chậm hơn. Trong kết quả, từ “bị thiếu” là từ Sada không nhận ra trong bản ghi của bạn. Muốn đổi ngôn ngữ, bấm vào tên ngôn ngữ ở đầu màn hình ứng dụng.
Các hướng dẫn tiếng Việt khác
Trang chủ tiếng Việt: Sada bằng tiếng Việt.
Nguồn
Phát âm từng từ: Cambridge Dictionary. Các câu luyện là câu trong phụ đề của các bài nói, đã được đối chiếu với thời điểm trong video.
Câu hỏi thường gặp
Âm p và b trong tiếng Anh khác nhau thế nào?
Cả hai đều tạo bằng hai môi. B có rung ở cổ họng, p thì không. P ở đầu một âm tiết được nhấn, như trong pair hay put, còn kèm một luồng hơi nhỏ bật ra: cầm tờ giấy trước miệng, tờ giấy động khi nói p và gần như đứng yên khi nói b.
Vì sao người Việt hay đọc p thành b?
Vì gần như không có từ thuần Việt nào bắt đầu bằng âm p, còn chữ b tiếng Việt luôn có rung. Gặp p đầu từ, miệng ta dùng âm quen là b, nên pencil thành “ben-xồ”. Ở cuối từ thì ngược lại: b cuối hay bị đọc thành p ngậm như trong “đẹp”, nên cab nghe thành cap.
Có phải chữ p nào cũng bật hơi?
Không. P bật hơi rõ nhất ở đầu âm tiết được nhấn (pair, put, pencil). Sau s, như trong space hay spend, p không bật hơi. Ở cuối từ, như trong up, p có thể ngậm lại. Điều không đổi là p luôn không rung.
Sada có chấm âm p của tôi không?
Không. Sada cho biết từ nào được nhận ra và từ nào bị thiếu, nhưng không chấm từng âm. Nếu pair thành bear, từ đó có thể hiện là bị thiếu; nhưng bộ nhận diện thường đoán đúng từ nhờ ngữ cảnh, nên hãy nghe lại bản ghi cạnh bản gốc.
Ngày mai luyện tiếp nhé? Mỗi ngày nhận một câu ngắn, ghi âm chỉ với một chạm.
You don't need to speak fast.
Một câu chậm để bắt đầu: nghe cách “don’t need to” được nói liền nhau, rồi nói lại đúng nhịp của người nói.
Miễn phí · Mỗi ngày một email · Hủy đăng ký bất cứ lúc nào. Xác nhận email để bắt đầu. Chúng tôi chỉ lưu email, ngôn ngữ, múi giờ của bạn và nơi bạn đăng ký.